سلام ای همۀ دار و ندارم...سلام ای همۀ صبر و قرارم

 

نام: علی علیه السلام
لقب: رضا
کنیه: ابوالحسن
نام پدر: امام موسی علیه السلام
نام مادر: نجمه
تاریخ و محل تولد: 11 ذیقعده سال 148 هجری، مدینه
مدت امامت: 20 سال
مدت عمر شریفشون: 55 سال
تاریخ شهادت: آخر صفر سال 203 ق
مرقد شریفشون: مشهد مقدس، ایران

دوران امام رضا علیه السلام
دورانی که امام رضا(ع) در آن می‌زیستند، عصر شکوفایی علم و سرازیر شدن علوم مختلف ملل سرزمین‌ها و تداخل فرهنگی مردمان آن روزگار بود. در این زمان پیشرفت علوم باعث پیدایش افکار و عقائد انحرافی و مشرب‌های فکری گوناگون کلامی و فلسفی شده بود که همین امر چالشی جدی دربرابر عقائد و آموزه‌های ناب اسلامی و شیعی به شمار می‌رفت. امام رضا(ع) با درک این خطرات و تهدیدها، به روشنگری‌های فراوان در زمینه تبیین عقائد اسلامی و نمایاندن راه مستقیم الهی اقدام نمودند.
امام در این زمان از نظر سیاسی کاملاً محدود و قیام‌های اجتماعی علیه حاکمان عباسی روبه فزونی گذاشته و بحران‌های فکری و سیاسی بر جامعه حاکم بود.

عصر رونق علمی
در عصر امام رضا(ع) نیز منازعات معتزله و اشاعره و فرقه‌های دیگر رواج داشت، بیت الحکمه تأسیس و با ترجمه آثار یونانیان افکار فلسفی و عقلی به جهان اسلام وارد شد و همین امر علمای اسلامی را به تکاپو واداشت تا پاسخ این شبهات و سؤالات را بیابند.
دوره مأمون اوج منازعات کلامی بود.
مناظرات کلامی امام با رهبران مذاهب دیگر
امام رضا(ع) علاوه بر رفع نیازمندی‌های فکری و علمی شیعه و پیروان خویش و زدودن شبهات از چهره اسلام اصیل و دفاع از ارکان اصلی دین و اصول آن مثل توحید، نبوت، قرآن و امامت و... در مناظرات کلامی و علمی برای هدایت آنها شرکت می‌فرمودند.

و قولُکم حکم و حَتم و رأیکم علم و حلم و حَزم...

 تزاوَرُوا تحـابـوا و تصـافحُـوا و لا تحـاشمـوا
به دیدن یکدیگر روید تا یکدیگر را دوست داشته باشید و دست یکدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید.

 بحارالانوار،ج78،ص 347

خیارکم الینکم مناکبة و اکرمهم لنسائهم
بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم‌تر و مهربان‌تر باشد و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسران‌شان مهربان و بخشنده‌اند. 

دلال الامامه و کنزالعمال ، ج‌ 7، ص225

دوازده ماه تابان